lo purmer element : un sòu

Suus costalats de Juranson, lo vitatge qu'ei en haut deu planèr dab exposicions desparièras qui s'arrajan deu sud, cap au Pic d'Aussau, dinc au sud-èst o au sud-oèst.

Lo relhèu sus un èish màger nòrd-sud qu'amuisha sus La Capèra duas sòrtas d'exposicion :
          - los penents grans au sud sud-oèst, hèra plan expausats e hauts.
          - las terrassas en circ, ubèrtas a l'èst, au sorelh lhevant, hèra cautas e protegidas deus vents d'oèst.

La ròca mair qu'ei de grep, " poudingue " calcari de Juranson. Qu'ei cobèrta de sòus moths argilosablós e argilosiliciós qui vienen de l'alteracion deu grep " poudingue de Palassou " dab los famós " galets-fantômes ", en alternança dab argèlas, limons e sables dab arrebòts aparents o, a còps, amassats sus estenudas granas. Los sòus que son, per endrets, pauc desvolopats e donc pauc pregonds mei que mei suus penents virats de cap au sud on lo grep ei a flor. .

Los terrenhs que son hèra desparièrs pr'amor deu relhèu cambiadís, de las copaduras nombrosas e de l'erosion hèita per las plojas, çò qui amia sistèmas de cultura desparièrs tanben.

Entà rasonar parcèla per parcèla, qu'avem hèit en 1999 ua mapa deus sòus deu Clos Lapeyre segon lo metòde Hérody. En partir d'un tribalh d'observacion a flor de tèrra e en pregondor ( perhius ) e d'analisis d'escantilhs de tèrra en laboratòri, qu'avem segmentat las 12 ha deu vitatge en 15 sòus diferents, daubuns que son segur parièrs.

Lo principi de la mapa aquesta qu'ei de balhar endicas suu foncionament deu sòu e sus la fertilizacion a prevéder entà neurir lo vitatge, en tot sauvar o melhorar la fertilitat actuau deu sòul.
Nat metòde agricòla non se pòt pas referir sonque aus besonhs de las plantas entà definir un mòde de fertilizacion, a trucas de destrusir, a tèrme mei o mensh brac, la fertilitat deu sòu.

Lo potenciau de fertilitat d'un sòu qu'ei apiejat sus la qualitat deu complèxe organominerau present ; aquesta qu'ei la resulta de la qualitat de las argèlas o deus limons presents, de l'estat de ligason permetuda peu hèr estabilizat peu càlcium e deu mòde d'evolucion deus umus.
Aqueth potenciau qu'ei lo resultat conjugat d'ua genetica determinada per la ròca-mair e lo climat, e d'un estadi d'evolucion deu sòu determinat per las caracteristicas de l'estat de ligason.

Aqueras observacions que'ns horneishen proposicions e conselhs de hemada, o de tipe de tribalh qui son adaptats en foncion de l'experiéncia, de l'istòria de la parcèla, de la capacitat mecanica… …

Tà concludir, que sabem que los nostes sòus son pro provedits en elements mineraus mes aquestes qu'an d'estar atenhedís e donc assimilables per las vits. Òr, qu'ei l'activitat microbiana qui condiciona la disponibilitat d'aqueths elements nutritius per la planta. Entà favorizar e optimizar aquera activitat microbiana e perméter a las nostas vits d'exprimir lo terrador de Lapeyre lo mei naturaument qui's posca, que cultivam lo vitatge segon los principis de l'agricultura biologica desempuish quauques annadas. Sus las 10 ha de vits, n'utilizam pas erbicidis, ni produits de sintèsi ; qu'èm tornats au coire e au sofre associats dab preparacions a basa de plantas, dens los programas de tractament contra lo mildió e l'oïdium. Los tribalhs d'estiu, ( esmajescar, amarrar, tirar los tatshs arrebatuts, es.huelhar ), que son hèits dab rigor.