|
|
| |
lo tresau element : Los Mansengs
|
|
|
Ua part grana de l'especificitat
deus vins de noste qu'ei ligada aus nostes Mansengs,
Petit e Gros Manseng perfèitament adaptats aus sòus
e au climat d'ací.
Per estar diferentas, aqueras duas varietats qu'an ua
istòria comuna hòrta dens lo pèmont pirenenc puish que
son dejà identificadas a la fin deu sègle XVIIIau, deu
temps deus Estats de Bearn. Lo Gros Manseng, mei productiu,
qu'ei tostemps estat mei espandit, associat au Courbu.
Que balhava vins doç bevuts joens dens tots los estanguets
deu país. Lo Petit Manseng que'u hicavan en botelha,
tà'u guardar.
Los Mansengs que son varietats
tardivas de la 3au tempora ( las mei tardivas ) qui
desborran ( l'espelida deu borrolh ) hèra de d'òra,
a la fin deu mes de març. Que maduran hèra de tard,
en octobre - noveme.
Qu'an un cicle
vegetatiu hèra long. Que son pès de vit qui pravan hèra
: que cau amarras hautas, qui resisteishen aus vents
d'oèst ( çò qui explica lo nombre de paus ) ; tà estatchar,
que talham los rengs en muralhas vertadèras de vegetacion
qui pòden anar dinc a 2,40 - 2,50 m de haut. Lo tribalh
hèra important d'amarrar ( ligar los sherments de l'annada
) que permet d'expausar a la lutz lo maximum de susfàcia
foliària entà que l'activitat de fotosintèsi sia mei
grana. Los rendaments deus nostes vitatges costalèrs
que son pauquets :
- 36 hl/ha en mejana sus las nostas 12 ha de vitatge
( PM e GM mesclats en 2001) .
- 24,50 hl/ha en 2002 .
- 33 hl/ha en 2003.
|
Aqueths rendements que son
de raportar dab las densitats hèra baishas dens las
terrassas mes los Petits Mansengs, quaus que sian,
passan excepcionaument 25 hl/ha suus penents nostes
!
Lo vitatge e las terrassas
:
Au Clos Lapeyre, qu'avem,
uei lo dia, haut o baish lo 60% de Petit Manseng,
la rèsta en Gros Manseng. Suu maine, los pès de Courbu,
haut o baish mila, que son au Vitatge Vielh, plantat
per las annadas 40 .
|
|
|
|
Las 5 ha ( dont
Tèrranegra ) qu'estón plantadas enter 1972 e 1975. 3
ha sus las 5 qu'estón plantadas en terrassa : qu'estón,
dab las deu camin Larreidià, las prumèras hèitas a Juranson.
Que fòrman dus circs tanhents, la part hauta deu penent
Lapeyre qu'estó arreplantada enter 1982 e 1984. Las
parcèlas Navalhés ( en Gros Manseng ) e Podempà ( en
Petit Manseng ) que datan de 1991 e 1993.
Lo circ de Ducòs, subèrbèth, tot de terrassas de Petit
Manseng, qu'estó adobat enter 1994 e 1998. Desempuish
mantuas annadas, lo noste vitatge non pòt quasi pas
mei pravar de tan qui son pauquets los quòtas de plantacion
( de 6 a 7 aras l'an ). .
|
|
Aute punt important : l'evolucion
de las plantacions. Desempuish un detzenat d'annadas,
que plantam sonque Petit Manseng sus pòrta-empèuts
qui non son pas hèra vigorós ( Riparia, 101-14
) e a densitats mei granas : sia 3600 pès /ha
au lòc de 2700 a 2900 tradicionaument. .
A l'epòca, sus las proprietats
de noste, qui èran totas en policultura, lo tractor
que serviva tau milhòc, tau hen e … tà la vit.
.
|
|
|
|
Las terrassas, qui permeten d'utilizar en securitat
los terrenhs hèra penents, qu'an pauc de densitat,
pas mei de 1000 o 1100 pès /ha mentre qui los
terrèrs, sus las parcèlas escarpas, que pòden
aver de 6 a 8 m de haut ! Hà'nse retrèits e
en espiar çò de hèit, que sabem que las implantacions
de las arraditz deus pès de vit en terrassa
non son pas ideaus pr'amor los terrassatges
importants au boldòser qu'an partvirat los diferents
bancs deu sòu.
Lo materiau de traccion qu'a evoluat : en mei
deus tractors de via estreta, que pensam d'equipà'ns
adara de tractors dab canilhas entà poder har
vàler los costalats dens lo sens deu penent
e installar un vitatge de densitats granas,
de l'ordi de 6000 pès /ha.
|
|
|
|
|
|
Plan
viengut 
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)